Demensia Frontotemporal (FTD) ialah sekumpulan gangguan neurologi yang terutamanya menjejaskan bahagian frontal dan temporal otak. Kawasan ini memainkan peranan penting dalam keperibadian, tingkah laku, pembuatan keputusan, bahasa dan interaksi sosial.

Berbeza daripada sesetengah bentuk demensia yang lain, FTD sering berlaku pada usia yang lebih muda. Ia biasanya didiagnosis antara umur 45 hingga 65 tahun, walaupun ia boleh berlaku di luar julat usia tersebut. Gejala awal mungkin melibatkan perubahan ketara pada tingkah laku, keperibadian atau bahasa, berbanding kehilangan ingatan.

Apakah Demensia Frontotemporal?

Demensia Frontotemporal berlaku apabila sel saraf di lobus frontal dan temporal otak mengalami kerosakan dan merosot secara beransur-ansur. Apabila bahagian otak ini terjejas, seseorang mungkin mengalami perubahan dalam tingkah laku, komunikasi, pemikiran dan, dalam sesetengah kes, pergerakan.

FTD ialah istilah umum yang merangkumi pelbagai bentuk gangguan frontotemporal. Dua corak yang biasa dikenal pasti termasuk perubahan tingkah laku, yang dikenali sebagai FTD varian tingkah laku (behavioural variant FTD), serta keadaan berkaitan bahasa seperti afasia progresif primer (primary progressive aphasia).

Oleh sebab tanda-tanda awal FTD boleh menyerupai keadaan psikiatri, perubahan keperibadian atau gangguan neurologi yang lain, mengenal pasti FTD kadangkala boleh menjadi mencabar. Diagnosis mungkin melibatkan penilaian klinikal, penilaian kognitif dan bahasa, ujian darah serta pengimejan otak seperti imbasan MRI, CT atau PET.

Tanda-Tanda Biasa Demensia Frontotemporal

Gejala boleh berbeza bergantung pada bahagian otak yang paling terjejas.

1) Perubahan Tingkah Laku dan Keperibadian

Seseorang mungkin:

• Menjadi luar biasa impulsif atau berkelakuan tidak sesuai dalam situasi sosial
• Kurang peka terhadap perasaan orang lain
• Menunjukkan kurang motivasi atau minat
• Mengembangkan tingkah laku yang berulang-ulang
• Mengalami perubahan dalam tabiat pemakanan
• Mengalami kesukaran mengawal tingkah laku tertentu
• Menunjukkan perubahan dalam penjagaan kebersihan diri

Perubahan ini kadangkala amat sukar untuk difahami oleh ahli keluarga kerana tingkah laku seseorang mungkin kelihatan disengajakan, walaupun ia boleh dikaitkan dengan perubahan pada fungsi otak.

2) Kesukaran Bahasa dan Komunikasi

Sesetengah individu mengalami kesukaran bahasa yang semakin meningkat. Ini mungkin termasuk:

• Sukar mencari perkataan yang sesuai
• Sukar memahami perkataan tertentu
• Kurang lancar ketika bercakap
• Mengalami kesukaran menyampaikan fikiran
• Kesukaran membaca atau menulis
• Perubahan secara beransur-ansur dalam keupayaan berkomunikasi

Kesukaran pertuturan dan bahasa mungkin menjadi lebih ketara apabila keadaan ini berkembang.

3) Perubahan dalam Pemikiran dan Perancangan

FTD juga boleh menjejaskan fungsi eksekutif seperti:

• Perancangan
• Pengurusan dan penyusunan
• Pembuatan keputusan
• Keupayaan menumpukan perhatian
• Penyelesaian masalah
• Pertimbangan

Kehilangan ingatan mungkin bukan gejala pertama atau gejala yang paling ketara, terutamanya pada peringkat awal.

4) Perubahan Pergerakan dan Fizikal

Sesetengah gangguan frontotemporal juga boleh dikaitkan dengan kesukaran pergerakan. Ini mungkin termasuk kekakuan, masalah keseimbangan, kelemahan otot, kesukaran menelan atau gejala yang menyerupai penyakit Parkinson atau penyakit neuron motor.